Stoma Bakımı

Stoma, Yunanca’dan gelen bir kelime olup ‘açıklık’ veya ‘ağız’ anlamındadır. Bağırsak stoması, bağırsağın karın duvarına ağızlaştırıldığı yapay bir açıklıktır. Karnınızın alt kısmına yerleştirilir. Cilt yüzeyinin üstüne yapışmaktadır. Stoma kullanımında bağırsak kısmında bir ağrı veya rahatsızlık hissedilmez.

Stoma bakımı, bireyin kaliteli ve hayatın içinde bir yaşam sürebilmesi için oldukça önemlidir. Bünyemizde bulunan stomaterapi ünitesi bütüncül ve kaliteli bir hizmet sunmaktadır.

Sağlıklı bir stomada bulunması gereken özellikler şu şekildedir:

- Stoma cilt seviyesinin üstünde olmalıdır.
- Kırmızı renkte ve nemli şekilde bulunmalıdır.
- Stomanın kenarında ve cilt arasında bir ayrım yoktur
- Stoma çevresindeki ciltte döküntü, ülser veya iltihap yoktur.

Stoma torbası seçimi nasıl olmalıdır?
Hastanın stomasına uygun tek ve çift parçalı torba sistemi seçilmesi önemlidir. Torba seçiminde, hastanın yaşı, stomanın büyüklüğü ve ailenin seçimi önemlidir. Cerrahi müdahale sonrası torba yerleşiminde gelen içeriğin izlenmesi için şeffaf torbalar seçilmelidir.

Stoma torbası ne sıklıkla değiştirilmelidir?
Torbanın değişiminde sızıntı olup olmadığı önemlidir. Herhangi bir rahatsızlık ağrı, yanma, batma, kaşınma ve cilt tahrişi olduğunda torba değiştirilir. Ciltte kalma süresi kullanılan torba sistemine göre olmaktadır. Tek parçalı torba sistemi 1-2 günde bir, çift parçalı sistem 3-7 günde bir değiştirilmelidir

Stomanın rahat kullanılabilmesi için çeşitli aksesuarlar kullanılmaktadır:

Aksesuarlar, ostomi ürünleri için destekleyici ürünlerdir. Mevcut aksesuarlar arasında temizleyici, deterjan, cilt sızdırmazlık maddesi, deodorant, karın bandajı ve kese kılıfı bulunur. Bu aksesuarlar stomayı çevresindeki cilt sorunlarının önlenmesi için gereklidir. Stoma aksesuarları;

- Kemer. Stoma cihazının yapışkanlığını arttırmak için bağlantı üzerine asılarak kullanılır.
- Yapışkan bant. Banyo sırasında cilt bariyerinin çözünmesini önlemek için ön yüzeyin çevresine yapışkan bant kullanılır.
- Fıtık kemeri. Karın bölgesinin şişkin görüntüsünü engeller. Basınç nedeniyle fıtık alevlenmesini önlemek için fıtık kemeri kullanılır.
- Temizleyici. Deriden yapışkan veya cilt bariyerini çıkarmak için kullanılan bir aksesuardır. Cilt üzerinde bulunan yapışkanın çıkarılmasını kolaylaştırır ve işlem sırasında oluşan tahrişleri azaltır. Temizleyici cildin üzerinde kalırsa, cihazın yapışma gücünü azalır, bu nedenle kullanımdan sonra iyice yıkanmalıdır.
- Cilt dolgu macunu. Cilt yüzeyinde ince bir zar oluşturmak ve dışkıyı önlemek için kullanılır. Cilt dolgu maddesinin uygulandığı bir yerde ciltte herhangi bir sızdırmazlık maddesi kullanılmaz.
- Deodorant. dışkı kokusunu azaltmak için kullanılır. Torbaya yerleştirilen, dışkı işleminden önce ve sonra havaya püskürtülen ve koku gidermek için stoma cihazını örtecek şekilde 3 çeşidi mevcuttur.

Stoma cihazı düzenli olarak değiştirilmelidir. Bağırsak hareketlerinin aktif hale geldiği yemeklerden önce veya yemeklerden sonra değiştirilmesi uygundur. Stoma değişimi için öncelikle gerekli olan malzemeler (adaptör, torba, kıvrık uçlu makas, cilt bariyeri, gazlı bez, Ilık su, çöp torbası, stoma ölçüm cetveli) hazırlanır. Sonrasında ise yapılması gerekenler şu şekildedir:

Stoma ile rahat yaşam için uygulanabilecek bakım yöntemleri nelerdir? Adaptör nasıl değiştirilmelidir?

Eller yıkandıktan sonra stomadaki torba ve adaptör çıkartılır.
Stoma çevresi ılık su ıslatılmış gazlı bez ile kirli bölgeden temiz bölgeye doğru silinir.
Stoma çapı stoma cetveli ile ölçülür. Derinin tahrişini önlemek amacı ile adaptör çapının stoma çapına yakın olması sağlanır. En uygun mesafe stoma çapı ile adaptör çapı arasındaki mesafenin 2 mm olmasıdır.
Ölçülen stoma çapına uygun şekilde adaptör çapı kesilir.
Adaptörün yapışkan kısmındaki kâğıt kaldırılır ve iç kısmına yapışkan sürülür. Yapışkan derinin dışkı ile temasını engeller.
Adaptördeki delik stomayı kapsayacak şekilde adaptör cilde yerleştirilir. Adaptörler ısı ile daha iyi yapışacağından parmaklar adaptör çevresinde yaklaşık bir dakika gezdirilerek ısınma sağlanır.
Torba kapatılır ve gaz filtresi takılır. Gaz filtresi kokuyu engellemek amacı ile kullanılır.
Torba adaptöre yerleştirilir.
Hafif şekilde çekilerek yerleşip yerleşmediği kontrol edilir.
Atıklar uygun şekilde çöp torbasına atılır